پایگاه اطلاع رسانی سازمان اقتصادی کوثر

تاریخ انتشار: ۰۸:۲۵ - ۱۹ تير ۱۳۹۶
کد خبر: ۲۷۸ | تعداد بازدید: ۳۱۶
پرونده «سلطان‌صحرا»

«شتر» در قرآن کریم

از شتر در قرآن با تعبیرات مختلف یاد شده است.

به گزارش سازمان اقتصادی کوثر، شتر در قرآن كریم به صُوَر زیر آمده است: اِبِل(شتر) دو مرتبه(۱۴۴/ انعام و ۱۷/ غاشیه)، جَمَل(شتر نَر) یكبار(۴۰/ اعراف) و جِمَالَه نیز یكبار(۳۳/ مرسلات) در قرآن آمده است. همچنین عِشار به معنای شتر آبستن، یكبار(۴/ تكویر)، ناقه به‌معنای شتر ماده، هفت بار(۷۳ و ۷۷/ اعراف، ۶۴/ هود، ۵۹/ اسراء، ۱۵۵/ شعراء، ۲۷/ قمر و ۱۳/ الشمس) آمده است(۲)(۱۰).

همچنین بَعیر(شتر میان‌سال) در آیات ۶۵ و ۷۲ سوره یوسف/ بُدن(شتر قربانی) آیه ۳۶ سوره حج/ هیم(شتر بسیار تشنه) در آیه ۵۵ سوره واقعه و حام(شتر نری كه ده شتر از او پدید آمده است) در آیه ۱۰۳ سوره مائده آمده است(۴ و ۱۱.(

نامهای شتر در قرآن کریم به شرح زیر است:

* ابل
ابل به کسر الف به معنی مطلق شتر است اعم از نر و ماده و از هر جنس که باشد و لفظ آن مفرد است و دلالت بر جنس دارد.
این کلمه در دو آیه آمده است:

سوره انعام آیه 144: وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ - و از شتران نيز دو تا ( نر و ماده آنها ) و از گاوها دو تا ( نر و ماده آنها ) را آفريده است. بگو: آيا نرهاى آن دو را خدا حرام کرده يا مادّه هاى آن دو يا جنينى را که رحم ماده هاى آنها دربرگرفته است ؟ آيا تحريم اينها را خود به انديشه دريافته ايد يا آن گاه که خدا شما را بدان سفارش مى کرد حضور داشتيد ؟ هرگز چنين نيست، بلکه بر خدا دروغ بسته ايد. و کيست ستمکارتر از آن کس که بر خدا دروغى بندد تا مردم را ندانسته به گمراهى افکنَد. شما ستمکاريد و خدا مردم ستمکار را هدايت نمى کند.

سوره غاشیه آیه 17: أَفَلَا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ - آيا براى اين که به تدبير خدا پى ببرند ، به شتران نمى نگرند که چگونه آفريده شده اند؟

* جمل
جمل به معنای شتر نر و طناب کشتی می‌باشد. درصحاح اللغه آن را مطلق شتر گفته و نر بودنش را از فراء نقل کرده است.

سوره اعراف آیه 40: إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ - آرى، کسانى که آيات ما را دروغ انگاشتند و از روى تکبر از پذيرفتن آنها خوددارى کردند، درهاى آسمان به روى آنان گشوده نمى شود و به بهشت درنمى آيند تا اين که شتر به سوراخ سوزن فرو شود، و ما گنهکاران را اين گونه سزا مى دهيم.

سوره مرسلات آیه 33: کانه جِمالت صُفر - ترجمه : گویى آنها شترانى زرد رنگ‌اند.

* ناقه
ناقه به معنای شتر ماده هفت بار درکلام الله مجید آمده و همه درباره حضرت صالح (ع) است.

سوره شعراء آیه 155: قَالَ هَذِهِ نَاقَةٌ لَهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ - صالح به درخواست قوم خود، از دل کوه شترى ماده بيرون آورد و گفت: اين ماده شترى است که سهمى از آب اين سرزمين حق اوست و سهم روزى معيّن نيز حق شماست.


سوره شمس آیه 13:
فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا- پس صالح فرستاده خدا به آنان ابلاغ کرد که ناقه خدا و آب خوردنش را واگذاريد و مانع آن نشويد .

سوره اعراف آیه 73:
وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ هَذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ- و به سوى قوم ثمود برادرشان صالح را به رسالت فرستاديم. گفت: اى قوم من، خدا را بپرستيد که شما را معبودى جز او نيست. همانا براى شما از جانب پروردگارتان نشانه اى روشن آمده است. اين ماده شترى است که خدا آن را به اعجاز پديد آورده و براى شما نشانه اى بر پيامبرى من است، آن را آزاد بگذاريد که از زمين خدا بخورد و گزندى به آن نرسانيد که عذابى دردناک شما را فرو خواهد گرفت.

سوره هود آیه 64:
وَ يَا قَوْمِ هَذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ- و اى قوم من، اين ناقه خداست که او آن را از دل کوه براى شما پديد آورده است تا نشانه اى بر درستى رسالت من باشد، پس آن را آزاد بگذاريد تا در زمين خدا بچرد و آسيبى به آن نرسانيد که عذابى زودرس شما را فروخواهد گرفت.

سوره اعراف آیه 77:
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوا يَا صَالِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ- پس آن ماده شتر را کشتند و متکبّرانه از فرمان پروردگارشان سرپيچى کردند و گفتند: اى صالح، اگر از پيامبرانى، آن عذابى که به ما وعده مى دهى براى ما بياور.

سوره قمر آیه 27:
إِنَّا مُرْسِلُوا النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَاصْطَبِرْ - به پيامبرشان صالح گفتيم: همانا ما به شيوه اعجاز ، آن شترى را که مى خواهند برايشان مى فرستيم تا آنان را بيازماييم; پس در انتظار ] عملکرد [ آنان باش و بر آزارشان شکيبايى کن


سوره اسراء آیه 59:
وَمَا مَنَعَنَا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ وَآتَيْنَا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِهَا وَمَا نُرْسِلُ بِالْآيَاتِ إِلَّا تَخْوِيفًا
- و چيزى ما را از فرستادن معجزاتِ پيشنهادى مشرکان باز نداشت جز اين که پيشينيان اين گونه معجزات را نيز دروغ انگاشتند و ما آنان را هلاک کرديم. ما به قوم ثمود آن ماده شتر را که آيتى روشن بود عطا کرديم ولى با دروغ شمردنش به خود ستم کردند و ما معجزات را جز براى بيم دادن مردم نمى فرستيم.

* بعیر

بعیر به معنای مطلق شتر است اعم از نر و ماده، چنانکه جمل شتر نر و ناقه شتر ماده است. این کلمه فقط دو بار درقرآن آمده است.


سوره یوسف آیه 72: قَالُوا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاءَ بِهِ حِمْلُ بَعِيرٍ وَأَنَا بِهِ زَعِيمٌ - گفتند: جام پادشاه را گم کرده ايم، و يوسف گفت: هرکه آن را بيابد و نزد ما بياورد، مزدش يک بارِ شتر آذوقه است و من خود ضامن آنم.

سوره یوسف آیه 65: وَلَمَّا فَتَحُوا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ قَالُوا يَا أَبَانَا مَا نَبْغِي هَذِهِ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا وَنَمِيرُ أَهْلَنَا وَنَحْفَظُ أَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٍ ذَلِكَ كَيْلٌ يَسِيرٌ - در اين هنگام فرزندان يعقوب به سراغ کالاهاى خود رفتند و وقتى آنها را گشودند، ديدند که سرمايه شان به آنان باز گردانده شده است. نزد پدر آمدند و گفتند: اى پدر، ما چه مى خواهيم ؟ اين سرمايه ماست که به ما بازگردانده شده است. ما در سفر به مصر نه تنها از گزند عزيز در امانيم بلکه از کَرَم او نيز بهره مند خواهيم بود و براى خاندان خود آذوقه مى آوريم و از برادرمان مراقبت مى کنيم و بار شترى بر سهم خود مى افزاييم که دستيابى به اين سهميه آسان است.

* هیم
هیم جمع اهیم و مؤنث آن هیماء است و آن شتر تشنه را گویند که از آب سیر نمی‌شود البته در اثر عروض مرض عطش.


سوره واقعه آیه 55: فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ - آن را همچون نوشيدن شتران تشنه، مى‌آشاميد.

*عشار
عشار مراد از عشار مطلق حامله است اما بعضی آن را به معنای شتر حامله دانسته‌اند.


سوره تکویر آیه 4: وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ - و آن گاه که شتران آبستن وانهاده شوند

* بُدن
بُدن به معنی شتر آماده قربانی در حج آمده است.

سوره حج آیه 36: وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ كَذَلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ -
و شتران فربهى را که براى قربانى حج آماده کرده ايد، براى شما از شعائر الهى قرار داده ايم. براى شما در آنها خيرى است. پس در حالى که بر دست هاى خود ايستاده اند نام خدا را بر آنها ببريد و نحرشان کنيد و چون به پهلو درافتادند و جان دادند، خود از آنها بخوريد و به تهيدستِ قناعت پيشه و مستمندى که به انتظار بخشش نزد شما آيد از آن غذا دهيد. اين گونه، شتران را براى شما رام ساختيم، باشد که سپاسگزارى کنيد.

انتهای پیام/*

عناوین مرتبط
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: