سایت رسمی سازمان اقتصادی کوثر

تاریخ انتشار: ۱۳:۲۵ - ۱۹ تير ۱۳۹۶
کد خبر: ۲۸۰ | تعداد بازدید: ۹۶۲
از دیدگاه مدیران بسیجی

تبیین مدل ساختاری بکارگیری اصول پدافند غیر عامل در تحقق اقتصاد مقاومتی

مقاله "تبیین مدل ساختاری بکارگیری اصول پدافند غیر عامل در تحقق اقتصاد مقاومتی از دیدگاه مدیران بسیجی " حائز رتبه دوم همایش کشوری بسیج و پدافند غیرعامل (به میزبانی بنیاد شهید و امور ایثارگران) شده است.
استفاده از کالاهای خارجی و نیاز بنگاههای تولیدی به قطعات، لوازم یدکی، ماشین آلات و مواد اولیه وارداتی و عدم حمایت از بنگاههای تولیدی و همچنین اتکا به درآمدهای نفتی و به نوعی ساختار خاص اقتصاد کشور باعث شده که همواره تحریمهای نفتی ، بانکی و اقتصادی به عنوان ابزاری برای ایجاد محدودیت مورد استفاده واقع گردد و حال به نظر می رسد شفاف ترین مسیر برون رفت از شرایط فوق و جلوگیری از تاثیر این تحریمها اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی و جهاد اقتصادی می باشد. با استفاده از تبیین سیاست فوق توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی)  و بررسی مؤلفه‌های کلیدی عنوان شده توسط ایشان می‌توان ساختار اقتصاد کشور را در برابر هجوم بیگانگان ( تحریم‌های انجام شده ) مقاوم ساخت.
دفاع غیرنظامی به مجموعه تدابیر و اقدام‌هایی اطلاق می‌شود که عمق بازدارندگی، پایداری ملی و تداوم فعالیت مراکز حیاتی، حساس و مهم در برابر وقوع تهدیدات نوظهور و حملات نظامی را افزایش می‌دهد. این مراکز محور و منشأتمامی تحرکات فعالیت‌ها و قدرت کشور هستند، پدافندغیرعامل رابطه مستقیمی نیز با اقتصاد مقاومتی دارد، زیرا با بهینه‌سازی مصرف ذخایر ارزی، پیشگیری از هدررفتن منابع ملی و حمایت از تولید داخلی پایدار به شکل‌گیری اقتصادی بالنده و پویا کمک می‌کند. پوشش، پراکندگی، تفرقه و جابجایی، فریب، مکانیابی، اعلام خبر، قابلیت بقا، استحکامات، استتار، اختفا، ماکت فریبنده، ایجاد سازه‌های امن، آمایش دفاعی، آمایش جمعیتی و آمایش سرزمینی از مهمترین اصول پدافند غیر عامل‌اند. پدافند عامل و غیرعامل مکمل یکدیگرند و هر کشوری باید در راهبرد دفاعی خود به صورت توأمان به هر دو بخش پدافند عامل و غیرعامل توجه کند.
دفاع غیر عامل بعنوان یکی از مؤثرترین و پایدارترین روشهای دفاع در مقابل تهدیدات، همواره مد نظرکشورهای جهان قرار داشته است. با توجه به نقش و اهمیت پدافند غیر عامل در افزایش توان و اقتدار نظام جمهوری اسلامی ایران و کاهش آسیب پذیری های کشور، لزوم تدوین سیاست‌های کلی برای نهادینه کردن این امر در قانون گذاری، تنظیم مقررات و سیاست‌های اجرایی کشور، بیش از پیش احساس می‌شود. التفات به پدافند غیر عامل که عبارت است از مجموعه اقدامات غیر مسلحانه‌ای که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیتهای ضروری، ارتقاء پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدات و اقدامات نظامی و غیرنظامی دشمن می‌گردد، می‌تواند موجبات گسترش امنیت و مدیریت یکپارچه بحران‌های فراروی کشورها را فراهم گرداند. از سویی دیگر، انقلاب اسلامی ایران از بدو پیروزی در مقابل طیف گسترده‌ای از تهدیدها و تهاجمات قرار گرفت. به موازات رشد و پیشرفت روز افزون کشور، گستره حوزه‌های این تهدیدات نیز تغییر کرد و شدت گرفت. در دهه کنونی به علت رشد توانمندی‌های نظامی- دفاعی و توان ملی کشور از یک سو و از سوی دیگر فراگیری ابعاد نامعلوم و هزینه‌های غیر قابل محاسبه تهاجم نظامی به جمهوری اسلامی و در یک کلام نا امیدی از دستیابی به نتیجه ملموس حمله نظامی، استفاده از قابلیت‌های اقتصادی در نگاه دشمنان وزن و اهمیت بیشتری یافته است تا آنجا که در نامه ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، مقام معظم رهبری از جنگ تمام عیار اقتصادی دشمن علیه جمهوری اسلامی یاد کردند.
در شرایط بحران اقتصادی کنونی و اعمال انواع تحریم‌های اقتصادی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران داشتن یک ساختار برنامه ریزی شده و نیز ایجاد سدی محکم به عنوان پدافند غیر عامل اقتصادی در برابر دشمنان نظام جمهوری اسلامی ایران بسیار ضروری و مهم می‌نماید که می‌تواند تهدیدات دشمن را منفعل و زمینه ساز توسعه اقتصدی بیش از پیش را برای کشور رقم بزند. به علاوه جمهوری اسلامی در حوزه‌های اقتصادی با مسائل یا مفاهیمی مواجه است که به هیچ عنوان تاکنون چه در عرصه نظر و چه در عرصه عمل و تجارب بشری مشابه و مابه ازای واقعی نداشته است. بنابراین خود انقلاب اسلامی مکلّف به نوآوری و ابتکار و نظریه پردازی و الگوسازی در این عرصه‌های جدید اقتصادی است. یکی از این مفاهیم، «اقتصاد مقاومتی» است. حوزه موضوعی اقتصاد مقاومتی که توسط مقام معظم رهبری طرح گردیده، بسیار گسترده است. براین اساس در تبیین حوزه اقتصاد مقاومتی ابتدا نیاز است ابعاد موضوع شناسایی و موضوعات مختلف به لحاظ اهمیت طبقه بندی شوند. این سطح از کار به اصطلاح تدوین نقشه مهندسی اقتصاد مقاومتی خوانده می‌شود. این تحقیق تلاش کرده است با استفاده از تحقیق احمدیار و باقری 1395 مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی از منظر پدافند غیر عامل را به سه دسته کلی تقسیم بندی کند و آنها را مورد بررسی قرار دهد:
1- بعد تولید (توجه به کار و تلاش، سرمایه گذاری در تولید، ترویج روحیه جهادی، فعال کردن ظرفیتهای بالقوه و فرصت‌ها)؛
2- بعد توزیع (حرمت ربا و تنظیم نظام پولی، گردش ثروت، عدالت، حرمت احتکار و تنظیم بازار، دیده بانی اقتصاد و آمارهای دقیق و فرماندهی متمرکز)؛
3- بعد مصرف (تحریم اسراف، استفاده از کالاهای تولید داخل، مقابله با قاچاق کالا، فرهنگ سازی و تقویت تعامل و گفتمان‏سازی).
در نهایت با توجه به اینکه فلسفه بسیج با هر نگرشی که موردبحث و بررسی قرار گیرد، مؤید این نکته است که می‌بایست نوعی فرایند داوطلبانه تجمیع نیروی انسانی و امکانات، با بهره‌گیری از مدیریتی کارآمد صورت پذیرد. افراد دخیل در چنین فرایندی، به شکل توأمان در پی گسترش منافع اجتماع، تدارک خدمات عمومی اجتماعی و حمایت از کارکرد دستگاه‌های اجرایی و در صورت نیاز، کمک داوطلبانه در جهت پیشبرد امور اجتماعی هستند. رویه این نهاد اغلب چنین است نقش واسطه را میان مردم و دولت بازی کند و به‌نوعی وظایف و کارکردهای سازمان‌های غیردولتی را با تأکید بر شرایط فرهنگی و اجتماعی محیط محلی پوشش دهد؛ بنابراین، بسیج به‌عنوان سازمانی مردم‌نهاد با انجام عملیات داوطلبانه در جهت توسعه اقتصادی به عنوان یکی از نهادهای بی‌بدیل توسعه، قلمداد می‌شود که می‌تواند در مواقع بحرانی به کمک دولت آمده، نقاط ضعف پدید آمده را تعدیل کند. بر این اساس جامعه آماری مورد پژوهش در این تحقیق مدیران بسیجی در نظر گرفته شده‌اند. همچنین می‌توان عنوان کرد که دو مفهوم اقتصاد مقاومتی و پدافند غیر عامل نقش کلیدی‌ای را در سال‌های اخیر در اقتصاد ایران داشته‌اند و تبیین مدل ساختاری بین این دو مفهوم، پژوهشی است که تا بحال صورت نگرفته است. لذا ضرورت انجام آن را تأیید می‌کند.

 تبیین مدل ساختاری بکارگیری اصول پدافند غیر عامل در تحقق اقتصاد مقاومتی
شکل 1: مدل مفهومی تحقیق
برای مشاهده تصویر در ابعاد واقعی راست کلیک کرده و گزینه view image را انتخاب کنید.


 تبیین مدل ساختاری بکارگیری اصول پدافند غیر عامل در تحقق اقتصاد مقاومتی
شکل 3: نتایج فرضیه‌ها در حالت معناداری
برای مشاهده تصویر در ابعاد واقعی راست کلیک کرده و گزینه view image را انتخاب کنید.




ضریب مسیر

انحراف استاندارد

T Values

P Values

   نتایج فرضیه‌ها

پدافند غیرعامل -> اقتصاد مقاومتی حوزه توزیع

0.345

0.052

6.653

0.000

تأیید

پدافند غیرعامل -> اقتصاد مقاومتی حوزه تولید

0.773

0.025

31.099

0.000

تأیید

پدافند غیرعامل -> اقتصاد مقاومتی حوزه مصرف

0.514

0.042

12.294

0.000

تأیید



جدول 8: نتایج فرضیه‌های تحقیق


نتیجه گیری
 هدف از این پژوهش تبیین مدل ساختاری بکارگیری اصول پدافند غیرعامل بر ابعاد تحقق اقتصاد مقاومتی بود لازم بذکر است که برای تطبیق بین این دو موضوع کلیدی ابتدا باید مفهوم آنها به صورت روشن و ملموس تعریف می‌شد تا رابطه بین آنها روشن شود. از این جهت اقتصاد مقاومتی معادل و هم ارز سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری تعریف شد و پدافند غیرعامل نیز در قالب ویژگیهای سیاست‌های کلی نظام در پدافند غیرعامل قرار گرفت در نهایت می‌توان نتیجه‌گیری نمود که مفهوم اقتصاد مقاومتی لازم و ملزوم مفهوم پدافند غیر عامل است و به نوعی این دو مفهوم مکمل یکدیگرند. لذا اگر اقتصاد مقاومتی الگویی برای تمام دورانهای جنگ و صلح است در نتیجه پدافند غیرعامل نیز الگویی برای همه زمان‌هاست. برای تبیین بهتر این دو مفهوم باید اشاره کرد که رویکرد پدافند غیرعامل نسبتی پیشینی با اقتصاد مقاومتی دارد. به عبارت دیگر مفهوم پدافند اقتصادی در وضعیت کنونی به عنوان یکی از مهمترین زیر مفهوم‌های پدافند غیرعامل بوده و بنیان و اساس اقتصاد مقاومتی محسوب می‌شود. با توجه به نتایج به دست آمده اقتصاد مقاومتی رمز پیروزی و نوعی پدافند غیرعامل در نبرد اقتصادی با دشمن است. در واقع پدافند غیرعامل می‌تواند ارزش محیط را کشف کند و اگر آمایش سرزمینی با نگاه پدافند غیرعامل صورت گیرد، دستاوردهای بزرگی حاصل می‌شود و در غیراین صورت مشکلات فراوانی ایجاد خواهد شد. مدیران، مسوولان و کارشناسان در هر حوزه که فعالیت می‌کنند باید نگاهی به پدافند غیرعامل داشته. باشند در این صورت فرهنگ مقابله با دشمن نهادینه می‌شود و ما را در کشور بیدار نگه می‌دارد و بسیاری از هزینه‌ها را کاهش می‌دهد: اگر بتوانیم پدافند غیرعامل کاملی داشته باشیم می‌توانیم بگوییم به مرز فناوری‌های دانش دست یافته‌ایم زیرا فناوری‌های حوزه پدافند غیرعامل بسیار پیچیده و پیشرفته‌تر از فناوری‌های آفندی است. حریم‌های اقتصادی همه جانبه علیه ایران برای تسلیم کردن ملت ماست. در واقع ما اگر بتوانیم با اقتصاد مقاومت حلقه مقاومتی آخر را تشکیل دهیم، پیروز هستیم. پدافند غیرعامل نوعی مقاومت است. مقاومت انفعالی نیست زیرا اقتصاد مقاومتی پایدار بودن در شرایط تحریم و پیروز شدن در برابر آن است و طراحی اقتصاد مقاومتی رمز پیروزی ماست.

نویسنده: مهرزاد شیرازی
shirazi.mehrzad@gmail.com




نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
انتشار یافته: ۴
فرزند جانباز حبیبی
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۹ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۰
با سلام
امیدوارم اجازه بدن اینچنین فرزند جانبازهایی که لیاقت دارن به جایی برسن . تبریک میگم به ایشون و جامعه ایثارگری
علی کاظمی
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۱ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۰
هرچند جاهایی نقدهایی به نحوه ارتباط مولفه ها دارم که باید اصل مقاله با جزئیات باشه تا بتونم نظر بدم ولی در کل اولین مقاله پدافند غیر عامل هست که میبینم علمی هست واقعا . خدا قوت
سلیمان فلاح
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۱۳ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۱
سلام
خوشحالم که وقتی به مقاله نگاه کردم مدلهای محاسباتی دیدم که نشون بده که علمی روی موضوع کار شده و توسط یک فرد از جامعه هدف هست. مبارکشون باشه
فرزندان جانباز
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۵ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۱
ایشون از فرزند جانباز های خیلی فعال هست خصوصا برای قوانین جامعه ایثارگری و همینطور قائم مقام انجمن فرزندان جانباز کشور.
براشون آرزوی موفقیت می کنم و امیدوارم همیشه همینقدر فعال بمونن